E-angielski.com

Present Simple – czas teraźniejszy prosty
We use the present simple:
- for habits and routines
- for a permanent situation or fact
- for timetables and schedules (e.g. cinema programmes)
Zdania twierdzące:
Budowa:
Osoba + czasownik
Liczba pojedyncza liczba mnoga
I like We like
You like You like
He likes They like
She likes
It likes
Jak widać, w trzeciej osobie liczby pojedynczej (czyli z “he”, “she” oraz “It”) do czasownika w podstawowej formie dodajemy końcówkę “s”.
Czasem zamiast „s” dodajemy „es”, ale tylko jeśli czasownik w podstawowej formie kończy się na
-ch, -sh, -x, -ss lub -o, na przykład:
to kiss (całować) w 3 os. l.p. będzie wyglądać tak: He/She/It kisses
to wash (myć) -> washes
to watch (oglądać) -> watches
to fix (naprawiać) -> fixes
to go (iść) -> goes
W czasownikach zakończonych na „y”, które to „y” jest poprzedzone spółgłoską, jest odrobinę więcej pracy, ponieważ przed dodaniem końcówki „es” owe „y” należy zamienić na „i”, na przykład:
to try (próbować) -> (w 3 os. l.p.) tries
to dry (suszyć) -> dries
to study (studiować, uczyć się) -> studies
Należy pamiętać, że tę zasadę stosujemy tylko, jeśli przed „y” znajduje się spółgłoska. Jeśli natomiast występuje samogłoska, wtedy „y” zostaje i dodajemy „s”, na przykład:
to stay (zostawać) -> stays (przed „y” mamy „a”, więc „y” nie zamieniamy na „i”)
to say (powiedzieć) -> says (jak wyżej)
Wszystkie wymienione wyżej zasady co do stosowania końcówek „s”, „es” oraz „ies” dotyczą tylko 3 osoby liczby pojedynczej.
Końcówki „s”, „es” lub „ies” dodajemy do czasowników tylko w zdaniach twierdzących.
Wyjątek, czyli czasownik, który w 3 os. l.p. wygląda zupełnie inaczej, a nie dodajemy jedynie końcówki jak do innych czasowników:
to have (mieć) -> (w 3 os. l.p.) has (a nie: haves)
Na przykład:
She has a dog. – Ona ma psa.
Does she have a dog? – Czy ona ma psa? (w pytaniu czasownik zawsze w formie podstawowej)
She doesn’t have a dog. – Ona nie ma psa. (w przeczeniu również czasownik zawsze w formie podstawowej)

Czasowniki modalne.
can (potrafić, móc) -> (w 3 os. l.p.) can (czyli się nie zmienia , a nie jak logika wskazuje: cans)
should (powinno się) -> w 3 os. l.p. nie zmienia się
may -> nie zmienia się
could -> nie zmienia się
Przykłady z czasownikami modalnymi:
I/She can play the piano. – Ja/Ona potrafi grać na pianinie.
I/She should leave this house. – Ja/Ona powinna opuścić ten dom.
It may be true. – To może być prawda.
You may go now. – Możesz iść.
He could be less serious. – On mógłby być mniej poważny.
I could be the best student in my class if I studied more. – Mogłabym być najlepszą uczennicą w klasie, gdybym się więcej uczyła.
Ale uwaga! Czasownik „need” (również modalny) w 3 os. l.p. w twierdzeniach (w przeczeniach i pytaniach forma podstawowa) ma na końcu „s”, np. She needs this job. (Ona potrzebuje tej pracy.)
Pytania.
Budowa.
Żeby zadać pytanie w j. polskim używamy słówka „czy”, np. „Czy lubisz sporty?” albo „Czy chodzisz na basen w każdy piątek?”. W j. angielskim istnieje tak jakby odpowiednik naszego „czy”, które musi zawsze znajdować się na początku pytania (zupełnie jak w j. polskim). Jednak w j. angielskim istnieją dwie wersje „czy”, wersja „Do” dla 1 i 2 os. l.p. oraz 1, 2 i 3 os. l.m. i wersja „Does”, która ma zastosowanie tylko dla 3 os. l.p. Przykłady:
Do you like sports? – Czy ty lubisz sporty?
Do you go to the cinema every month? – Czy ty chodzisz do kina każdego miesiąca?
natomiast w 3 os. l.p. stosujemy to drugie „czy”:
Does she do her homework every day? – Czy ona odrabia pracę domową każdego dnia?
Does it work? – Czy to działa?
Does he like Britney Spears? – Czy on lubi Britney Spears?
Jeśli tworzymy pytania w czasie Present Simple, czasownik zawsze jest w formie podstawowej niezależnie od tego czy mowa o 1. czy 3. osobie. Jedyne o czym należy pamiętać w tworzeniu pytań to to, że:
- zawsze zaczynamy pytanie od słowa „Do” lub „Does”w zależności od osoby
- nie dodajemy do czasownika żadnych końcówek
Tworzenie pytań z czasownikami modalnymi.
Prościzna, ponieważ tutaj nawet nie potrzebujemy naszego „czy”, tylko robimy inwersję wykorzystując czasownik modalny, czyli:
She can sing quite well. – Ona potrafi śpiewać dosyć dobrze.
Can she sing? – Czy ona potrafi śpiewać?
I should leave. – Powinienem już iść.
Should I leave? – Czy powinienem już iść?
May I close the window? It’s cold. – Czy mogę zamknąć okno? Jest zimno.

Przeczenia.
Żeby zbudować zdanie przeczące, wystarczy do osoby dodać odpowiednio „don’t” (wszystkie osoby oprócz trzeciej osoby liczby pojedynczej) lub „doesn’t” (tylko 3 os. l.p.), a następnie umieścić czasownik w podstawowej formie.
I don’t spend much money. – Nie wydaję dużo pieniędzy.
She doesn’t love him. – Ona go nie kocha.
We don’t want to go to the theatre. – My nie chcemy iść do teatru.
It doesn’t make sense. – To nie ma sensu.

Określenia czasu, które wskazują na czas Present Simple:
always – zawsze
usually – zazwyczaj, zwykle
often – często
sometimes – czasami
never – nigdy
Powyższe określenia czasu znajdują się między podmiotem a czasownikiem. Natomiast złożenia z wyrazem "every" np.:
every day/month/year – każdego dnia/miesiąca/roku
every night/evening/Sunday – każdej nocy/wieczoru/niedzieli
a także:
on Mondays – w poniedziałki
at the weekend / at weekends – w weekend / w weekend
in the morning/afternoon/evening – rano/popołudniu/wieczorem
at night – w nocy
występują na końcu lub na początku zdania. Przykłady:
I always get up at 7. (Zawsze wstaję o 7.) ; I – podmiot (inaczej: osoba), get up – czasownik
She never wears skirts. (Ona nigdy nie nosi spódnic.)
He often goes to school by bike. (On często jeździ do szkoły rowerem.)
Every year is the same. Nothing changes. (Każdy rok jest taki sam. Nic się nie zmienia.)
Every week I visit my grandmother in hospital. (Każdego tygodnia/Co tydzień odwiedzam babcię w szpitalu.
On Mondays I feel more tired than on Fridays. (W poniedziałki czuję się bardziej zmęczony niż w piątki).

State verbs = non continuous verbs.
State verbs describe a state or situation, and are not usually used in continuous tenses. Poniższych czasowników zwykle nie używamy w czasie present continuous, tzn. nie dodajemy do nich końcówki –ing. Występują one głównie w czasie present simple.
enjoy like love hate prefer understand believe
remember forget want need belong
Examples:
That bike belongs to me. -> nie istnieje czasownik “belonging”
I prefer baggy clothes to tight clothes. -> nigdy nie użyjemy tego czasownika z -ing czyli słowo „prefering” nie istnieje
My brother wants to borrow my leather jacket.
I don’t understand this sentence. Can you explain it?
I know what you mean.
Hello! Do you remember me? We met at Susan’s party.
Do you enjoy meeting people?
Warto zapamiętać te czasowniki, ponieważ w sytuacji kiedy np. na sprawdzianie mamy napisać czasowniki w zdaniach w czasie P.Simple lub P.Continuous, a nie jesteśmy pewni w jakim czasie napisać dany czasownik, czasem wystarczy zauważyć, że np. „love” nie używamy w czasie present continuous, a więc będzie to na pewno czas present simple. Tym samym unikniemy błędu i straty cennych punktów.

Present Continuous. – Czas teraźniejszy ciągły.
Budowa.
Osoba (podmiot) + czasownik „to be” w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego + czasownik z końcówką -ing
Przykłady:
I am studying for exams. – Uczę się do egzaminów.
You are sleeping all day. – Ty śpisz cały dzień.
She is singing pretty well. – Ona śpiewa całkiem dobrze.
He is working as a waiter. – On pracuje jako kelner.
It is moving really fast. – To się porusza bardzo szybko.
We are making a lot of noise in the neighbourhood. – My robimy dużo hałasu w okolicy.
Jak widać, tworzenie tego czasu jest banalnie proste. Bierzemy wykonawcę czynności (podmiot), dobieramy mu odpowiednią formę czasownika być, dalej czasownik z końcóweczką -ing, może jakaś reszta zdania i zrobione.
Jak dodawać prawidłowo końcówkę –ing do czasowników w czasie Present Continuous?
Otóż jest to całkiem proste – należy jedynie zapamiętać kilka trików, a nigdy nie popełnisz błędu. Generalnie kiedy chcemy utworzyć czasownik z –ing na końcu to po prostu to –ing dodajemy do czasownika w podstawowej formie i już, np. sing + ing = singing, work+ing = working, try + ing = trying, study + ing = studying itd.
W czasownikach jednosylabowych (czyli w wyrazie znajduje się tylko jedna samogłoska – tu uwaga, „h” w j. angielskim jest spółgłoską!), które kończą się spółgłoską, poprzedzoną samogłoską, która jest poprzedzona spółgłoską (samogłoska znajduje się pomiędzy dwoma spółgłoskami), ostatnią spółgłoskę w wyrazie podwajamy i dodajemy –ing:
chat -> chatting („h” jest spółgłoską!) (gawędzić, plotkować)
let -> letting (pozwalać)
Kiedy czasownik kończy się na –e, to opuszczamy to –e i dodajemy –ing:
tease -> teasing (dokuczać, droczyć się)
Kiedy czasownik kończy się na podwójne –e, nie opuszczamy –e:
see -> seeing (patrzeć)
Kiedy czasownik kończy się na –ie opuszczamy –ie i dodajemy –y a potem końcówkę –ing:
die -> dying (umierać)
lie -> lying (kłamać, leżeć)
Kiedy czasownik kończy się na –l, podwajamy to –l i dodajemy –ing:
travel -> travelling (podróżować)
Należy pamiętać, że w wyrazach zakończonych na „-y” bez względu na to, czy przed –y znajduje się samogłoska czy też spółgłoska, nic nie robimy, tylko dodajemy –ing (nie kasujemy tego –y!):
buy -> buying (kupować)
study -> studying (studiować, uczyć się)
carry -> carrying (nosić)

Pamiętaj, że istnieją czasowniki, z którymi nie tworzymy formy –ing! Mówiliśmy o nich w czasie Present Simple. Przypominam je:
enjoy (lubić, cieszyć się, czerpać radość)
like (lubić)
love (kochać)
hate (nienawidzić)
prefer (woleć)
understand (rozumieć)
believe (wierzyć)
remember (pamiętać)
forget (zapominać)
want (chcieć)
need (potrzebować)
belong (należeć)
Do powyższych czasowników nigdy nie dodajemy końcówki –ing!
Tworzenie pytań w czasie Present Continuous.
Tworzenie pytań sprowadza się do zamienienia miejscami czasownika „to be” z podmiotem:
I am cooking -> Am I cooking?
You are snoring. -> Are you snoring? (snore – chrapać)
She is smiling. -> Is she smiling? (smile – uśmiechać)

Pytania szczegółowe.
zaimek pytający + odpowiednia forma czasownika "to be" w czasie teraźniejszym ("am", "is", "are") + podmiot + czasownik z końcówką -ing + reszta zdania (z opuszczeniem części, o którą pytamy)
zaimki pytające:
what – co
when – kiedy
where - gdzie
why – dlaczego
how – jak, ile
Przykłady pytań szczegółowych:
a) What are you doing at the moment? – Co robisz w tej chwili?
b) I am taking a shower. – Biorę prysznic.
a) How are you doing? – Jak leci?
b) I am doing fine. – Dobrze.
a) Why is she yelling at me? – Dlaczego ona na mnie krzyczy? (yell – krzyczeć)
b) She is yelling at you, because you made her angry. – Ona na ciebie krzyczy, ponieważ ją zdenerwowałeś.

Przeczenia.
podmiot + odpowiednia forma czasownika "to be" w czasie teraźniejszym ("am", "is", "are") + "not" + czasownik z końcówką –ing
I am not drinking beer now. – Ja nie piję teraz piwa.
He is not drinking tea now. – On nie pije teraz herbaty.
We are not running now. – My nie biegniemy teraz.
Skróty, które można używać:
He is not = He isn’t = He’s not
You are not = You aren’t = You’re not
I am not = I’m not

Użycie czasu P. Continuous.
Ważnym elementem poprawnego stosowania czasu Present Continuous jest zrozumienie, że odnosi się on przede wszystkim do czynności i zdarzeń tymczasowych, które już się rozpoczęły a jeszcze nie zakończyły. Pojęcie tymczasowości pozwala nam łatwo odróżnić ten czas od czasu Present Simple gdzie opisywane zdarzenia są stałe. Kontrast pomiędzy czasami Present Simple i Present Continuous jest często trudny do zaobserwowania dla Polaków ze względu na brak podobnych konstrukcji w języku polskim. Zauważ, że po polsku zdania I live in Warsaw oraz I'm living in Warsaw brzmią dokładnie tak samo.
Pomocne w określeniu, z którym czasem mamy do czynienia są niektóre wyrazy sygnalizujące użycie jednego z czasów. Najbardziej charakterystyczne dla czasu Present Continuous są wyrazy takie jak: now, at the moment, at present, this week/this month/this year, still, today, tonight, nowadays, these days, etc.

We use the Present Continuous:
- for something happening now or about now
I am talking with her now. – Teraz rozmawiam z nią.
- for describing annoying behavior (with always)
He is always getting late! – On zawsze się spóźnia!
- for arrangements in the future
I am going to the cinema tonight. – Dziś wieczorem wybieram się do kina.
Określenia czasu, które wskazują na czas Present Continuous:
now – teraz
at the moment – w tym momencie
these days – w tych dniach
at present – obecnie
today - dzisiaj
tomorrow - jutro
tonight – dziś wieczorem

Czasowniki statyczne (Stative Verbs)
W języku angielskim pewne czasowniki opisują wyłącznie stany i dlatego nie posiadają formy continuous. Do tej grupy należą czasowniki związane z:
• Zmysłami [see, hear, smell, feel, taste]
• Emocjami i uczuciami [feel, forgive, hate, loathe, like, love, mind, wish, etc.]
• Myśleniem [think, agree, believe, consider, doubt, expect, etc.]
• Inne [appear, be, belong, have, keep, matter, owe, posses, etc.]
Uwaga: czasowniki think, consider oraz expect mogą przyjmować formę continuous kiedy odnoszą się do czynności samej w sobie.
Na przykład: Don't interrupt me, I'm thinking! [Nie przerywaj mi, myślę!] ale już I think that it will rain today. [Myślę, że będzie dziś padać]
Uwaga: czasowniki związane ze zmysłami mogą przyjmować formę continuous, lecz następuje wtedy zmiana ich znaczenia.
Na przykład: I'm seeing my docotor tomorrow [Na jutro jestem umówiony z dentystą] gdzie czasownik seeing przyjmuje inne znaczenie.
Uwaga: czasownik have może przyjmować formę continuous w wyrażeniach takich jak: have a bath, have a lunch, have fun, have a good time, have a nap etc.
Na przykład: He can't answer the phone now, he's having a nap. [Nie może teraz odebrać telefonu bo uciął sobie dżemkę]